"Twarzą w twarz"

Jeśli ten nasz Lwów w choć maleńkiej CZĄSTCE był (jest?) taki, jak Pani Redaktor Maria Woś - to ten Lwów - to cudowne Miasto.

Niech felietony Pani Redaktor Marii Woś będą z nami zawsze. Nawiązujące do tych sprzed lat, w dużej części złożone z tych sprzed lat oraz po prostu - te sprzed lat. Niech Polskie Radio Wrocław je nadaje zawsze. Do końca świata i jeden dzień dlużej!

To, że Polska stała się miejscem zagłady Żydów; jest oczywiście ważne i niewymownie straszne. Pamiętajmy jednak o całej tej historii. W swojej "Historii Żydów" (ze wstępem Richarda Pipesa) prof. Iwo Pogorzelski zauważa, że w średniowieczu cała populacja Żydów, skutkiem wypędzania i tułaczych wędrówek, zmniejszała się w niesłychanie szybkim tempie. W V- VIII wieku kilkumilionowa w wieku XII nie liczyła nawet miliona (licząc wszystkich, gdziekolwiek byli - w Azji, Afryce itd.). I gdyby Żydzi nie znależli w porę miejsca azylu - ich populacja w kilkadziesiąt lat stopniałaby do garstki liczącej w sumie nawet nie setki, ale dziesiątki tysięcy. Bez tego miejsca azylu Żydzi, już w póżnym średniowieczu, o ile w ogóle by jeszcze istnieli, stanowiliby grupki malutkie, rozproszone i ledwie zauważalne. Cała historia Żydów - mogła się wtedy skończyć. A dzięki warunkom osiedlenia, ofiarowanym im w Polsce (przypomnijmy: całkowita nietykalność, podleganie wyłacznie jurysdykcji władnych żydowskich sądów, własny uprzywilejowany system fiskalny, niezależny od polskiego itd. itp.) ta grupa, która zamieszkała w Polsce urosła liczebnie - setki razy! Już od póżnego średniowiecza -przytłaczająca większość wszystkich Żydów świata żyła, swój majątek i kulturę rozwijała w Polsce. W zabitej przez Niemców Polsce Niemcy zabili miliony Żydów. Ale Żydów, których bez Polski - w ogóle by nie było. Nie grobem więc jedynie była dla Żydów Polska.

Ogromnie przejmujące i oczywiście ogromnie ważne. Mam nadzieję, że długo jeszcze będzie nam dane słuchać głosu Pani Redaktor. Np. przywołującej swoje dawne felietowy. Warto do nich sięgać bardzo! Po tysiąckroć - warto! Bo aktualności nawet o gram nie tracą a skarbiec tych felietonów jest skarbcem brylantowym.

Bardzo przejmująca opowieść. I zawsze warto wiedzieć, że są jacyś ludzcy Niemcy. A propos - ze szkoły powszechnej (a dość duża to jest szkoła) do której chodził mój ojciec, wojnę przeżył jeden nauczyciel. Jeden! I on jeden w pierwszych miesiącach roku szkolnego 1945/46 uczył wszystkie dzieci wszystkich przedmiotów. Sporo opowiadał mi o tym mój ojciec, który też powtarzał często, że "gdyby ta wojna potrwała jeszcze rok to nie byłoby już ani mojej rodziny, ani mnie, ani ciebie". Dodam, że chodzi o rodzinę tak polską, że już jesienią 1939 wyrzuconą przez Niemców z domu (do obozu przejściowego w Łodzi, co było początkiem gehenny).

To rozumiem! Tak trzymać! Felieton Pani Redaktor Marii Woś parę razy w tygodniu a nie raz na tydzień! Bardzo słuszna koncepcja! Niech tak zostanie!! Szacunek i życzenia serdeczne!