Matury powstały na Dolnym Śląsku! Jej twórca urodził się pod Wałbrzychem - Radio Wrocław

Matury powstały na Dolnym Śląsku! Jej twórca urodził się pod Wałbrzychem

Łukasz Koch
Łukasz Koch
| Miesiąc temu, 2026-05-05, 14:30
Matury powstały na Dolnym Śląsku! Jej twórca urodził się pod Wałbrzychem - Karl  von Zedlitz urodził się na Dolnym Śląsku. To jemu zawdzięczamy matury.
Karl von Zedlitz urodził się na Dolnym Śląsku. To jemu zawdzięczamy matury.
Fot. RW/Public Domain

Miała być przepustką do elit intelektualnych, otwierała drogę do studiów i stanowiła o swego rodzaju prestiżu - tak maturę postrzegał jej twórca, Karl Abraham von Zedlitz. Był ministrem szkolnictwa za rządów Fryderyka II Wielkiego i twórcą reformy szkolnictwa w XVIII-wiecznych Prusach Wschodnich i to on "uszczęśliwił" młodzież egzaminem maturalnym. Był związany z Dolnym Śląskiem, urodził się pod Wrocławiem, a pochowany jest nieopodal Wałbrzycha.

- Chciał, by szlachta pruska była wszechstronnie wykształcona i żeby wyrzucić ze szkół wojskowych nauczycieli. Matura miała umożliwić wejście do elit intelektualnych - mówi dziennikarz i badacz historii Łukasz Kazek.

Celem, jaki przyświecał twórcy matur, było przygotowanie młodych ludzi do dorosłego życia. Szkołę traktował jako miejsce, które nie tylko uczy, ale także wychowuje i buduje charakter młodzieży. Dużą rolę w wychowaniu zajmowała religia i prawa ludzkie oraz prawa natury. Zedlitz przyjaźnił się z Immanuelem Kantem i był propagatorem jego filozofii. Zanim został ministrem szkolnictwa w 1770 roku, był ministrem sprawiedliwości.

Zedlitz związany był z Dolnym Śląskiem, urodził się w Czarnym Borze, pracował we Wrocławiu i Legnicy. Zmarł w 1973 roku w Czerńczycach, w gminie Kąty Wrocławskie, ale pochowany został w Walimiu (powiat wałbrzyski), który jak mówi Łukasz Kazek, "dostał w spadku".

- To był spadek po jego wuju, dostał wszystkie dobra swojego wuja i dlatego pochowano go w Walimiu w krypcie kościoła ewangelickiego, dziś jest to kościół Świętej Jadwigi - mówi Kazek.

Miejsce pochówku twórcy matur Łukasz Kazek odkrył w 2008 roku - jak przyznaje - zupełnie przypadkowo.

- Niemka która przyjechała do Walimia, chciała wejść na wieżę kościoła Świętej Jadwigi (w 2008 roku). Jest tam zegar, a na ścianach są wpisy zegarmistrzów. Dziadek tej Niemki był ostatnim mechanikiem, który zajmował się tym zegarem - opowiada Kazek. - Znaleźliśmy ten wpis, a ona dała mi XVIII-wieczną kronikę z zapisami, kto jest pochowany w kryptach kościoła. W jednej pochowano właścicieli dóbr ziemskich, a w drugiej pastorów i ich rodziny. W krypcie, gdzie znajdowali się możnowładcy znajdowała się trumna Karla Abrahama von Zedlitza.

- Gdy otwierałem tę z trumnę, oczywiście pod nadzorem konserwatorskim, ciało zachowane było niemal idealne. Ubrany był w szatach, pod głową miał poduszkę. Zachowały się zmarszczki i brwi, rzęsy. Ciało było zasuszone - dodaje Kazek.

Matury wprowadzono w 1788 roku już po jego odejściu ze stanowiska ministra szkolnictwa, jednak to jego uznaje się za ich twórcę - wprowadził pilotażowy egzamin w wybranych pruskich szkołach. Uważa się go również za reformatora legnickiej Akademii Rycerskiej.

Czytaj także: Nowy sposób na czystą wodę w mieście? Pływające wyspy już działają we Wrocławiu


Komentarze (0)
Dodając komentarz do artykułu akceptujesz regulamin strony.
Radio Wrocław nie odpowiada za treść komentarzy.