Wywindowane ceny i mało czasu na zakupy. Jak Dolny Śląsk wykorzystał rządowe pieniądze z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej?

Dolny Śląsk uplasował się na 5. miejscu pod względem wykorzystania rządowych dotacji w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Do końca 2024 roku nasze samorządy kupiły sprzęt o wartości ponad 300 milionów złotych, co stanowi około 85% środków przeznaczonych przez ministerstwo. Dzięki temu miasta, gminy i powiaty mają do dyspozycji między innymi nowe ambulanse, zapory przeciwpowodziowe, namioty, a nawet żelazne pakiety rezerw żywności. - Dużym problemem był krótki czas na zakupy - mówi Grzegorz Koczubaj, rzecznik legnickiego magistratu:

- Ponieważ w całym kraju wszystkie gminy i powiaty realizowały te zamówienia - bo to były znaczone pieniądze i samorządy musiały je wydać - to na rynku zaczęło brakować pewnych rzeczy. Cena niektórych przedmiotów wzrasta, bo ci, którzy nimi handlują, mają okazję do zarobienia.

Ostatecznie Legnicy udało się wykorzystać każdą złotówkę z ponad pięciomilionowej dotacji. Samorządowcy zgodnie jednak przyznają, że sporym problemem był krótki czas na wykorzystanie dotacji. Bardzo często zdarzało się, że na przykład dostawcy agregatów prądotwórczych dużej mocy tuż przed podpisaniem umowy kupna sprzedaży próbowali windować ceny... nawet o 300 procent.

Część samorządowców - aby nie przepłacać - podpisała z dostawcami umowy kupna-sprzedaży w 2025 roku, choć towar był dostarczony w pierwszym tygodniu stycznia. W 2026 roku zakupom nie będzie towarzyszyć podobna presja czasu.

W regionie: Bierutów przekazuje specjalne opaski dla seniorów. Jednym kliknięciem mogą wezwać pomoc

W Legnickim Polu wykorzystano każdą złotówkę...

Pompy, osuszacze, beczka do dystrybucji wody spożywczej, radiotelefony... To tylko część z długiej listy zakupów w gminie Legnickie Pole. W ramach wzmocnienia systemu obrony cywilnej tamtejsi samorządowcy otrzymali od wojewody blisko pół miliona złotych. Aby wykorzystać każdą złotówkę, musieli wydać całą kwotę jeszcze w 2024 roku. I udało się. Rafał Plezia, wójt Legnickiego Pola, zastrzega jednak, że realizacja rządowego programu ochrony ludności - wstępnie zaplanowanego na 2 lata - musi mieć perspektywę znacznie dłuższą:

- Jeżeli one będą cyklicznie do nas spływać, to po pewnym czasie osiągniemy plan, który zabezpieczy nam całą gminę. Z tym, że to jest proces na lata i to jeszcze związany z tym, że musimy przygotować ludzi. My bardzo dużo mówimy o sprzęcie, a bardzo mało o przygotowaniu kadry.

…a w Bogatyni zaledwie 15% środków

Tylko 15% środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej wydał z kolei Urząd Miasta i Gminy w Bogatyni. Tworzenie dokumentów i wydawanie pieniędzy ruszyło dopiero w końcówce 2025 roku, przez co pojawiły się problemy samorządów. O nich mówi Wojciech Dobrołowicz, burmistrz Bogatyni:

- Już mieliśmy rozstrzygnięte postępowanie przetargowe, przygotowywane umowy z dostawcami towaru, a oni odmówili podpisania tych umów.

Jak tłumaczy burmistrz, powodem było między innymi ograniczenie asortymentu na rynku.

Sprawdź też: Mieszkańcy dolnośląskiej wsi żądają dostępu do morza. Tak walczą z wykluczeniem komunikacyjnym

Środki mogły zostać przekazane innej gminie

Pieniądze wróciły do budżetu państwa, ale można było wykorzystać je inaczej, informuje Anna Żabska, Wojewoda Dolnośląska:

- Mogliśmy te środki - gdybyśmy wiedzieli, że one nie zostaną wykorzystane - przekazać innej gminie. Tutaj choćby gmina Zgorzelec takie zapotrzebowanie zgłaszała.

W Zgorzelcu za blisko pół miliona złotych powstał magazyn zarządzania kryzysowego. Dodatkowo z funduszy rządowych przelano 250 tysięcy złotych na wyposażenie Straży Pożarnej. W 2026 roku gmina wiejska Zgorzelec planuje kolejne zakupy, informuje Paweł Tomczyk, zastępca wójta:

- Modne słowo „dual use”, my mamy „six use”, bo mamy budynek z pozwoleniem na budowę, który możemy w aż 6 tematach wykorzystać. To jest budynek zarządzania, to jest budynek świetlicy, to jest budynek czasowego przebywania służb mundurowych, to są rezerwowe serwerownie dla naszej gminy, gdyby coś się stało - na przykład cyber atak.

W poniedziałek gmina wiejska Zgorzelec złożyła wniosek o wykorzystanie środków z nowej puli. W 2026 roku w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na Dolny Śląsk przeznaczonych jest 381 milionów złotych.

Ważne: Wypadek na przejeździe w Ziębicach. Nagranie z kamery ujawniło wstrząsającą prawdę. To nie była pierwsza taka sytuacja?