Polska ustawa o AI w Senacie. Oto 3 zmiany AI Act, które poczujesz już w sierpniu

2 sierpnia 2026 r. wchodzi w życie kolejny etap Aktu o sztucznej inteligencji, czyli unijnego rozporządzenia, które istnieje już od ponad 2 lat. Wprowadzane zmiany w przepisach będą dotyczyć tym razem sporej części branży w Polsce - od e-commerce, medtech, fintech po HR, outsourcing i agencje pracy tymczasowej. O czym należy zatem wiedzieć i czego się spodziewać? Podpowiada Kancelaria Adwokacka Pałucki & Szkutnik

Zmiana w środku lata - jakie przepisy AI Act wchodzą 2 sierpnia 2026 r.?

Już 2 sierpnia 2026 r. wchodzi w życie kluczowy pakiet przepisów AI Act. Ponieważ jest ono rozporządzeniem, obowiązuje w każdym kraju członkowskim bez względu na obecność krajowej ustawy wdrażającej. W Polsce proces legislacyjny powoli dobiega końca, a ustawa o systemach sztucznej inteligencji znajduje się obecnie w Senacie. Z jej obecnej treści wiemy już, że zostanie powołany nowy organ nadzorczy - Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji - który będzie odpowiedzialny za wspomaganie przedsiębiorców, kontrole oraz nakładanie kar. 

Bez względu czy efekt tych prac zakończy się przed początkiem sierpnia, co do zasady przedsiębiorcy objęci zakresem AI Act będą zobowiązani do przestrzegania nowo obowiązujących przepisów dotyczących systemów wysokiego ryzyka oraz obowiązków transparentności z art. 50 AI Act.

Po pierwsze - systemy wysokiego ryzyka pod specjalnym nadzorem

Wraz z sierpniowym terminem zaczynają obowiązywać przepisy, które wiążą się ze stosowaniem systemów wysokiego ryzyka. Samo pojęcie systemów wysokiego ryzyka jest trudne do zamknięcia w sztywnej definicji, a kluczowym aspektem, który pomoże określić czy nasz system AI należy do high risk, będzie mechanizm samooceny (art. 6 ust. 3 AI Act). W oparciu o mechanizm samooceny oraz katalog obszarów zastosowań (Załącznik III AI Act) należy przeprowadzić stosowną analizę. 

System AI, który jest wykorzystywany do profilowania osób fizycznych może zostać zakwalifikowany jako system wysokiego ryzyka. Poza tym musisz ocenić czy stosowany w Twojej firmie system AI wpływa na decyzje dotyczące człowieka. Nie będzie należał do systemów wysokiego ryzyka, jeśli sztuczna inteligencja:

• jedynie wspiera podejmowanie decyzji przez użytkownika;
• nie zmienia wyniku podejmowanej decyzji;
• nie ogranicza autonomii decyzyjnej człowieka.
  
  

Po drugie - wchodzi obowiązek transparentności, więc koniec z „niewidzialnym” AI

Obowiązek ten będzie dotyczył:

• dostawców systemów AI – wcale nie tylko nie wielkie firmy;
• wdrażających systemy AI;
• użytkowników (wdrażających) systemów AI wymienionych w art. 50 AI Act.

Jest to porządek informacyjny, który może nakładać się na systemy z każdej innej kategorii oraz będzie ściśle współgrał z, między innymi, przepisami RODO. 

Wśród przepisów, które zaczną obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r., można wymienić:

• obowiązek informowania użytkownika o interakcji z AI;
• oznaczanie treści generowanych przez AI;
• obowiązek oznaczania deepfake’ów;
• informowanie o rozpoznawaniu emocji i biometrii za pośrednictwem AI.

Przepisy te mają na celu zapewnienie odpowiedniej wiedzy człowiekowi wchodzącemu w interakcję z technologią lub treściami cyfrowymi. Zawsze musi on wiedzieć, kiedy ma do czynienia ze sztuczną inteligencją, zanim de facto dojdzie do tej interakcji.

Po trzecie - kary: wyższe niż w RODO tylko za naruszenie zakazów z art. 5

Wysokość kar za naruszenie AI Act pokazuje, że Aktem o sztucznej inteligencji nie ma żartów. Skupiając się na nowych przepisach, nie możesz też zapominać, że AI Act ściśle „współpracuje” z choćby z RODO – obydwa rozporządzenia działają zarazem w pełni samodzielnie i w określonych przypadkach jedno działanie może stanowić naruszenie zarówno AI Act, jak i RODO, co może skutkować odrębnymi postępowaniami i sankcjami. 

Jak zatem wygląda sytuacja z sankcjami karnymi za naruszenie samego AI Act?

• najpoważniejsze naruszenie, czyli dotyczące systemów zakazanych (art. 5) będzie kosztować do 35 mln euro lub 7% globalnego obrotu w wypadku przedsiębiorstwa;
• za naruszenie art. 50 (obowiązki przejrzystości) kara może wynosić do 15 mln euro lub 3% obrotu w przypadku przedsiębiorstwa (art. 99 ust. 3 AI Act);
• za podawanie nieprawdziwych informacji organom nadzoru można ponieść karę do 7,5 mln euro lub 1% obrotu w przypadku przedsiębiorstwa.

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/systemy-wysokiego-ryzyka-ai-act-czy-twoj-biznes-jest-zagrozony/

Materiał sponsorowany opracowany przez Kancelarię Adwokacką Pałucki & Szkutnik