Barszcz Sosnowskiego opanował Łężyce. Mieszkańcy od lat proszą o pomoc

Mieszkańcy Łężyc u podnóża Gór Stołowych apelują o pomoc. W gminie Szczytna znajduje się jedno z największych stanowisk Barszczu Sosnowskiego na Dolnym Śląsku. Roślina do wsi została sprowadzona z Kaukazu w latach 70-tych przez Państwowe Gospodarstwo Rolne w celu wykorzystania jej jako paszy dla zwierząt hodowlanych. Mieszkańcy od kilkudziesięciu lat pozostają bezradni. Obawiają się o zdrowie i jak mówią, to walka z wiatrakami:

 - Po prostu mają to chyba gdzieś. Jeżeli kosimy na bieżąco, to jakoś nie odrasta, ale wystarczy tydzień, dwa i już zaczyna się piąć od nowa. - Nic nie znikło. Tak na dobrą sprawę jeszcze większy wysyp tam jest.
- Pasowałoby to jakoś usunąć, tylko nikt chyba nie ma pojęcia jak.

Roślina, która może osiągać nawet 5 metrów wysokości, największe zagrożenie stanowi w upalne dni, a kontakt lub nawet przebywanie w jej pobliżu może mieć tragiczne skutki - często wymagające błyskawicznej interwencji lekarza. Jest też zagrożeniem dla turystów podążających w Góry Stołowe:

– Ludzie przyjeżdżają, biorą to w ręce. Tam jest napisane, ale ktoś idzie, tu urwie, a tam nie widzi, że jest napisane. Przecież my to cały czas wdychamy, mamy naprzeciwko domu. To się rozsiewa po łąkach, wszędzie. W doniczce pod domem, wszędzie mamy to. - dodają mieszkańcy Łężyc.

Z niebezpieczną rośliną nie radzi sobie gmina, która jest odpowiedzialna za monitorowanie zagrożenia

Gmina tłumaczy, że na prywatne grunty wchodzić nie może, nie ma też pieniędzy na skuteczne działania. Stanowiska monitoruje ankietami i sprawdza działania samych mieszkańców.

Jak powiedział Radiu Wrocław burmistrz, Krzysztof Żak, samorząd podejmuje próby usuwania rośliny, ale na zwalczanie barszczu powinien otrzymać systemowe wsparcie:

 – Powinny być rozwiązania poprzez państwo polskie stosowane a nie, że teraz zostali prywatni właściciele i włodarze gmin i muszą sobie z tym radzić. Wbrew pozorom, są to bardzo duże koszty. Nie wyobrażam sobie po prostu karać właściciela, który przez przypadek na swojej nieruchomości ma taką roślinę.

Problem rozprzestrzeniania się Barszczu Sosnowskiego w ostatnim czasie ograniczono na przykład w Legnicy, systematycznie likwidując stanowiska przez kilka lat. W Polsce liczba stanowisk barszczy z biegiem lat rośnie. Eksperci odnotowali jej występowanie w blisko 4 tysiącach miejsc.

Jak dodał  Żak, magistrat postara się pozyskać dofinansowanie na ten cel. Izabela Sachajdakiewicz z zespołu ekspertów barszcz.edu.pl, którzy od 2021 roku monitorują i badają roślinę podkreśla, że ważna jest współpraca z instytucjami i z mieszkańcami:

 – Do gminy powinny docierać zgłoszenia. Gmina może ubiegać się o środki na zwalczanie. W moim przekonaniu powinna służyć wsparciem też podmiotom i właścicielom prywatnym.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje w III kwartale ogłoszenie naboru w ramach Mechanizmu Finansowego EOG 2021-2028 (fundusze norweskie), Programu Zielona Transformacja, Działanie 3 Poprawa stanu ekologicznego ekosystemów i bioróżnorodności, Nabór 3.1 Ochrona bioróżnorodności. Program ten może stanowić potencjalne źródło uzyskania wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego w celu zwalczania inwazyjnych gatunków barszczy kaukaskich.
NFOŚ zachęca do bieżącego śledzenia oficjalnych komunikatów publikowanych na stronie internetowej NFOŚiGW, gdzie zamieszczane będą aktualne informacje o dostępnych programach, warunkach naboru oraz terminach składania wniosków.